فرشاد مومنی: کاری کرده اند که کسی جرات نمی کند بگوید شهید مطهری درباره اهمیت معیشت مردم چه گفته است

2022/06/23

فرشاد مومنی عضو هیات علمی دانشگاه علامه و اقتصاددان در نشستی با موضوع «سلامت روان و سلسله مراتب نیازهای زیستی_روانی» گفت: در شرایطی که کشورها با محدودیت منابع مادی روبرو هستند، اگر مشارکت انسان ها را جلب کند، کارهایی که با میلیاردها دلار سرمایه گذاری انجام نمی شود را می توان با همراهی شهروندان انجام داد. بانک جهانی در گزارش های سالانه خود در سال های 2015 تا 2017 سطوح متفاوتی از مسائل سرنوشت ساز را مطرح کرده است. چقدر جای تاسف دارد که بواسطه در حاشیه بودن مسئله توسعه در یکساخت رانتی و نابرابر ساز، چنین دانایی های ارزشمندی در اختیار جامعه قرار نمی گیرد. 

وی با بیان اهمیت مباحث میان رشته ای در نظام تصمیم گیری اساسی، افزود: ما در ادبیات توسعه متفکران بزرگی داریم که می گویند وقتی میخواهید صادرات را افزایش دهید  و برای مزیت پیدا کردن در حوزه صادرات، حق انسان ها را زایل میکنید در واقع صادراتی شکل گرفته که به گسترش و تعمیق فقر می انجامد لذا دستاوردهای خودتان را هم نا امن می کنید. به این مسئله، هزینه های فقر فروشی می گویند. صدها بار گفته ایم این همه خرج کرده اید و کارشناس تربیت کرده اید. چرا شما سیاست های یک مرتبه ای اتخاذ می کنید؟ میان رشته ها به ما کمک می کنند که ما هزینه های محیط زیست فروشی را در هم  نادیده بگیریم. به اسم اینکه ما میخواهیم مزیت رقابتی پیدا  کنیم، کالاهایی را تشویق میکنند که مملکت را خفه  و هزاران بیماری روحی و جسمی ایجاد می کند. چرا کسانی که نسبت به این مسائل هشدار می دهند را به ارتباط با خارجی ها متهم می کنید؟ و چون نمی آیید اتهامات این افراد را ثابت کنید، روند محاکمه آنها را هم شفاف نمی کنید. اگر اینها واقعا آلت دست خارجی ها باشند مانند مجاهدین خلق که با صدام حسین هم پیمان شدند، جایگاهشان را طوری از دست می دهند که حتی رادیکال ترین مخالفان جمهوری اسلامی تف بر صورت آنها می اندازند. به موازات حساسیت نسبت به منزلت انسان، محیط زیست اجتماعی و طبیعی انسان هم اهمیت پیدا می کند. اینها جزو الفبای توسعه فراگیر است. اگر این مسائل را نمی فهمید از اصحاب دانایی تقاضا کنید که بیایند و درباره این مسائل بیشتر صحبت کنند. 

مومنی در ادامه خاطرنشان کرد: این همه سر ارز ترجیحی نصیحت کردیم و گفتیم این کارها را نکنید چون فجایع انسانی، محیط زیستی و ... این رانت به مراتب از مسائل دیگر مرتبط با آن بیشتر است. آیا انهایی که به دولت توصیه می کردند که بیا ارز ترجیحی را حذف کن، از هزینه های روزهای اخیر چیزی گفته بودند؟ آن کسانی که بخاطر کمبود ریال میخواستند از طریق شوک درمانی برای دولت ریال جور کنند، چرا باید کارشان به جایی برسد که پرداخت یارانه را از 45 هزار تومان به 400 هزار تومان برسانند؟ آیا به شما گفته بودند روزی می رسید که خودتان، هزینه های خودتان را بالا می برید؟ آن روزی که می ما گفتیم شوک درمانی پیش روی در باتلاق است، آیا آنها به شما گفته بودند هزینه های این اعتراضات گسترده از جنبه های روان شناختی، سیاسی، جامعه شناختی و امنیت ملی چیست؟ آیا به شما گفته بودند این تعطیلی های نامتعارف چه هزینه هایی را به وجود می آورد؟ اینکه فردی میگوید من این 4 قلم را افزایش داده ام پس اقلام دیگر حق افزایش قیمت را ندارند، مایه شرمساری اهالی علوم انسانی است. چطور می شود که این نصایح نادیده گرفته می شود و دوباره میخواهید روی سیاست های غلط پافشاری کنید؟ من به اصحاب دانایی در ساحت توسعه صمیمانه و خاضعانه میگویم که مطالعات بانک جهانی درباره تعدیل ساختاری را در اختیار حکومت گران گرامی بگذارید.

این استاد اقتصاد با تاکید بر اینکه از طریق گفت و گو با کارشناسان می توان به راه حل رسید گفت: اگر کاری که می کنید قابل دفاع است مارا متقاعد کنید و اگر قابل دفاع نیست انجامش ندهید. این بدیهیات اولیه عقلی است لذا از این دریچه میخواهم بگویم یکی از مطالعات درخشان سازمان W.H.O می گوید حداکثر 25 درصد  سلامت جسمی و روحی انسان ها دست طبیبان است و مابقی آن به شرایط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مربوط می شود بنابراین اگر میخواهیم جامعه ای با نشاط داشته باشیم باید ببنیم که چه چیزی از نظر اجتماعی همه را بهم می ریزد. علمای توسعه می گویند هیچ چیز به اندازه شوک درمانی جامعه را به سمت ناهنجاری و بی هنجاری نمی کشاند. به یادداریم که حسن روحانی پس از توصیه کسانی که او را به سمت شوک درمانی بردند و بعد از مشخص شدن آثار آن غیب شان زد، گفت یک عده به ما وعده دادند که نرخ ارز را جهش دهید تا ایران گلستان شود، ما این کار را کردیم اما کار افتضاح شد. بعد می بینیم همان آدم سه ماه بعد دوباره سراغ شوک درمانی می رود. من الان به آقای رییس جمهور فعلی می گویم مگر شما بر اساس نقد سیاست های دولت قبل سر کار نیامدید پس چرا دارید عینا همین کارها را می کنید؟ من می گویم اگر حوصله ندارید به تجربه های خود  و دولت های قبل از خودتان توجه کنید. کتاب جهانی سازی جوزف استیگلیتز را بخوانید که می گوید برای اینکه تصمیم گیران ابعاد شوک درمانی را بفهمند، باید گفت هزینه های شوک درمانی برای حکومت روسیه در ده ساله اول پس از فروپاشی شوروی، به گونه ای بود که تولید صنعتی این کشور 60 درصد سقوط کرد یعنی دو برابر خسارت هایی که جنگ جهانی به روسیه وارد شد. وقتی از دهه 1390 که دهه شوک درمانی های افراطی درمورد همه قیمت های کلیدی در ایران بود، در گزارش های رسم به عنوان دهه از دست رفته  از آن یاد می شود یعنی بیا و ببین چه شیرین کاری هایی رخ داده است چون همه میدانند گزارش های رسمی محتاطانه نوشته می شوند.

 

وی افزود: محور و مدار سنجش اعتبار علمی و ثمربخشی عملی سیاست ها این است که ببینیم روی انسان ها چه اثری می گذارد. چرا در اثر شوک درمانی این همه گرفتاری به ایران تحمیل می شود؟  چرا آنهایی که از ناآرامی سیاسی و اجتماعی نفع می برند، حرفشان خریدار بیشتری در ساختار قدرت دارد؟ اگر شما صادق هستید و در جست و جوی اعتلای فرهنگی جامعه هستید، بدانید که پیش نیاز آن امنیت اقتصادی و معیشت مردم است. هر تصمیم و تخصیص منابع که می خواهد اتفاق بیفتد باید قبل از آن بررسی کرد که با رابطه بین مردم و حکومت چکار میکند. اگر آدم ها همراهت نباشند، اتحادیه جماهیر شوروی هم باشی ازدرون فرو می ریزید. به تجربه رضا شاه نگاه کنید. رضا شاه به صورت آشکار حدود 25 درصد کل هزینه های دولت را صرف امور نظامی میکرد و به صورت پنهان کارانه، نزدیک به نیمی از منابع بودجه عمومی را صرف امور نظامی میکرد. او 20 سال این کار را کرد اما نظامی هایش حتی 48 ساعت هم نتوانستند از مرزها دفاع کنند. حالا که به نام «رونالد اینگلهارت» آلرژی دارید، کتاب انسان و ایمان شهید مطهری را بخوانید که کیفیت استدلال های ایشان از اهمیت معیشت را بفهمید. کاری کرده اند که کسی جرات نمی کند بگوید شهید مطهری چنین مطالبی را در نهایت انصاف و به صورت استدلالی مطرح کرده است. تا می گوییم معیشت مردم مهم است می گویند اینها چپ گرا است. این حرف حضرت علی(ع) است که می گوید فقر ازهر دری وارد شود، ایمان از یک در دیگر خارج می شود. چطور می شود که شما انقدر نسبت به نیازهای ابتدایی مردم بی پروا شده اید؟ اگر واقعا در اصلاح اقتصاد، مُصر هستید، این همه هزینه های موازی کاری و فسادهای برملاشده را باید درست کنید نه اینکه به ابتدایی ترین نیازهای مردم پیله کنید.

این اقتصاددان با اشاره به محاسبات خود درباره میزان رانت ارز ترجیحی، گفت: هیچ رانتی ازنظر اندازه قادر به رویارویی با رانت ناشی از سیاست تورم زا نیست. وقتی مقامات رسمی کلیدی کشور میگویند فقط حذف ارز ترجیحی بین 7.5 تا 10 درصد تورم به اندازه تورم موجود اضافه میکند، بگویید چند کارشناس این را محاسبه کنند و نتایج آن را اعلام کنند. رسما می گویند فروشنده ها کالاهای انبار شده خود را با قیمت های جدید بفروشند! این چه چیزی جز رانت است؟ می گویند 60 میلیون قطعه سکه در کشور وجود دارد. خوب وقتی شما شوک قیمتی ایجاد می کنید و طی کمتر از 2 ماه 500 هزار تومان به قیمت آن اضافه شد یعنی به اندازه سی هزار میلیارد تومان رانت ایجاد کرده اید! آن هم به قیمت جیب بری از مزدبگیران بی پناه که دیگر قادر نیستند با یک درآمد معین ابتدایی ترین نیازهای خود را تامین کند. این همه خانواده ها هزینه کرده اند و کارشناس تربیت کرده اند اما جای شغل سرخوردگی به آنها می دهید. شما متوجه باشید که در جریان شوک نرخ ارز در سال 1397 تمایل به مهاجرت کشور بین دانشجوها بیش از دو برابر شده است. با این کارها دارید نیروی انسانی تربیت یافته خودت را دودستی به کسانی که استکبار مینامید تقدیم می کنید. کدام نفوذی به این اندازه جوان های تحصیل کرده را میتواند سرخورده کند؟ اینها سرنوشت محتوم کشور ما نیست.  

مومنی خاطرنشان کرد: دریچه ای وجود دارد به نام رابطه شوک درمانی با آنومی اقتصادی-اجتماعی که ازرسانه ها تقاضا می کنم در این زمینه ی بخصوص، کتاب خودکشی امیل دورکهیم را بازخوانی کنند به خصوص آنجا که میگوید شوک نابرابر ساز است و آنومی ایجاد می کند. بزرگ ترین هشدار جامعه شناسان می گویند مرحله بعد از آنومی، فروپاشی است. یک مقام مسئول رسما می گوید ما قاعده گذاری می کنیم اما 99 درصد آن اجرا نمی شود. این یعنی وقتی جامعه را دچار آنومی می کنید، آینده ستیزی در جامعه رخ میدهد و افراد و گروه ها به سمت خود تخریبی تمایل پیدا میکند. 

 

مومنی در بخش دیگری ازسخنان خود گفت: اگر بنا براین باشد که فردی هیچ کاری نکند و فقط مقداری پول در بانک بگذارد و به اندازه حداقل دستمزد پاداش بگیرد، در کشورهای OECD لازم است بین 1 تا 5 میلیون دلار سپزده بگذارند و در کشورهای همسایه رقمی معادل 500 هزار دلار نیاز است که فرد در ازای سپرده گذاری آن یک حداقل دستمزد پاداش بگیرد. در کشور ما این رقم 7 هزار دلار است که ما را شگفت زده است. ازیکسوراخ باید چندبار گزیده شوید تا خودتان را اصلاح کنند؟ حامیان مافیاها می گویند حکومت ایران در سی سال گذشته فقط دلواپس حفظ ارزش ریال بوده اند. خدا رحم کرده است که این ها دلواپس بوده اند و قیمت ارز 4 هزار برابر شده است. هنوز هم برخی دنبال قیمت واقعی دلار هستند! در دوران جنگ که ما اقتصاد را آبرومندانه و شرافتمندانه اداره کردیم، دو شاقول داشتیم و ان این بود که قیمت دلار باید به گونه ای تعیین شود که یک خانوار با یک شیفت کار بتواند معیشت خود را تامین کند و بنگاه های تولیدی هم رونق داشته باشند. کارنامه آن دوران را ببینید و نتایج این دو شاقول را ببینید. 

عضو هیات علمی دانشگاه علامه در پایان گفت:  وقتی دولت می خواهد یک قاعده گذاری کند و به آن منابع تخصیص دهد، باید ببیند رابطه رقبای داخلی و خارجی آن دولت با آن قاعده گذاری چه خواهد بود. در 1396 تا پایان سال 1400، دلار 550 درصد رشد کرده است و در همین فاصله مواد غذایی 900 درصد، پوشاک 1000 درصد، مسکن 600 درصد افزایش داشته اند اما حداقل دستمزد 350 درصد رشد داشته است. چطور میخواهید چنین جامعه ای شرافتمندانه زندگی کند؟ چه میشود که در تصمیم گیری های تان به این بدیهیات بی توجه هستید؟ اگر این سیاست ها نمی تواند اهداف تان را تامین کند، به جای حیثیتی کردن آن متوفقش کنید. از بعد خارجی نیز وقتی بررسی میکنیم می بینیم، معادل دلاری حداقل دستمزد در ال 1390 سیصد و سی دلار بوده و درسال 1399 به 69 دلار رسیده است. این ها علائمی است که شما به نیروی کار می دهید و میگویید فرار کنید! لذا ما به شدت به ورود روان شناسان اجتماعی، جامعه شناسان و دانشمندان علوم سیاسی نیاز داریم تا ایده هایی برای بهتر زندگی کردن مردم و سربلند کردن کشور ارائه کنند.


   


نظرات کاربران
   
   
   
سخنران : 🔰 جناب آقای دکتر مسعود فکری 🔰جناب آقای دکتر فرشاد مومنی
زمان : 

پنج شنبه ۲۰ مرداد سال ۱۴۰۱
 از ساعت ۱۴ الی ۱۶ به صورت لایو و از طریق پیج اینستاگرام نشرنهادگرا برگزار خواهد شد.
 


مکان : 

کانال موسسه مطالعات دین و اقتصاد
‏🆔 @dinoeqtesad

🔹اینستاگرام موسسه مطالعات دین و اقتصاد
‏🆔 din_o_eqtesad
 

دیدگاه های روز
  • برگزاری دوره آموزشی تابستان و پاییز 1401

    به نام خدا 
    ❇️موسسه مطالعات دين و اقتصاد 
    ❇️انجمن علمی دانشجویی اقتصاد دانشگاه الزهرا(س)
    ❇️انجمن علمی اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان
    ❇️انجمن علمی اقتصاد دانشگاه شیراز
    ❇️اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی علوم سیاسی

    در نظر دارند به منظور ارتقاء توان تحلیل‌گری دانشجویان و فارغ‌التحصیلان اقتصاد دوره‌هاي آموزشي کوتاه مدت " اندیشه‌ورزی روشمند توسعه " را برگزار نمایند.

    🔔زمان برگزاری:
     تابستان و پاییز ۱۴۰۱   
                            
    ✅ هزینه ثبت نام 
     هر کلاس ۲۵۰ هزار تومان 
    ثبت نام کل دوره به صورت همزمان با قیمت ۸۵۰ هزار تومان 
    ✅هزینه ثبت نام دانشجویان برای هر کلاس ۱۵۰ هزار تومان 
    ✅ثبت نام کل دوره به صورت همزمان با تخفیف دانشجویی ۵۵۰ هزار تومان

    ♻️ جهت ثبت نام مبلغ مورد نظر را به شماره کارت
    ۶۲۲۱-۰۶۱۰-۶۰۶۱-۵۴۲۶
     ... بیشتر بخوانید ...

  • به بهانه انتشار کتاب «اقتصاد دانش بنیان،مبانی، مفاهیم و روش شناسی » هرکس که شرافت و صلاحیت بیشتری داشته باشد فشار معیشتی به او بیشتر است

    فرشاد مومنی عضو هیات علمی دانشگاه علامه و اقتصاددان در یک نشست مجازی با موضوع «اقتصاد دانش بنیان و توسعه ملی» با بیان اینکه دانش بنیان شدن چیزی نیست که یکباره در تاریخ بشر رخ داده باشد، گفت: توسعه به مثابه اقدام های مشخص، دگرگونی های اعتلا بخش و نتایج معین است. در کلی ترین و عام ترین تلقی از توسعه به مثابه فرایندهای اعتلا بخش، می توان آن را دگرگونی های معطوف به هم راستاسازی منافع فردی و جمعی و همچنین فرآیندهای هم راستاساز ملاحظات کوتاه مدت و بلند مدت دانست. ما باید ساز و کارهایی پیدا کنیم که افراد در خدمت منافع جمعی هم قرار بگیرند. چنین امری با علم محوری و تولید محوری تضمین می شود.

    ... بیشتر بخوانید ...

  • مراسم بزرگداشت استاد فقید میرمصطفی عالی نسب "پدر تولید ملی" به مناسبت هفدهمین سالگرد درگذشت ایشان تحت عنوان: 《میرمصطفی عالی نسب و اداره‌ی اقتصاد ملی در شرایط بحرانی》

    افزایش نرخ ارز و تورم به تدریج منجر به تعطیلی بخشی از صنایع و فشار تورم و بیکاری موجب دور شدن مردم از حاکمیت می‌گردد. 
    میرمصطفی عالی نسب

    بمناسبت هفدهمین سالگرد درگذشت استاد فقید میرمصطفی عالی نسب «پدر تولید ملی» مراسم بزرگداشتی تحت عنوان «میرمصطفی عالی نسب و اداره‌ی اقتصاد ملی در شرایط بحرانی» بشرح ذیل برگزار می‌گردد.
    سخنرانان:
        دکتر حسین نمازی تحت عنوان "عالی نسب و توصیه‌های صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی برای اداره اقتصاد ملی"
        دکتر عباس شاکری تحت عنوان "مواجهه با شرایط تورمی: مقایسه دوران جنگ و پس از جنگ"
        دکتر محمدرضا بهشتی تحت عنوان "پیوند نظر و عمل در تجربه عالی نسب"
        دکتر فرشاد مومنی تحت عنوان "میرمصطفی عالی نسب پرچمدار اعتلای اقتصاد ایران"

    ... بیشتر بخوانید ...

نظرسنجی
تقسیم سازمان مدیریت و برنامه ریزی به 2 معاونت برنامه و بودجه و سازمان امور استخدامی: